Meidoornhagen hebben eeuwenlang deel uitgemaakt van het cultuurlandschap.
Halverwege de vorige eeuw echter, zijn kilometers van deze heggen omgehakt, met de bedoeling om de boomgaarden te vrijwaren van een besmetting met perenvuur, een bacterieziekte die heel veel schade kan aanrichten in peren- en appelboomgaarden.
Maar hoe zinnig was deze heksenjacht?
In de jaren ‘50 werd de fruitteelt in Europa voor het eerst getroffen door een epidemie van perenvuur (bacterievuur), die die hectares appel- en perenboomgaarden vernietigde. Maar niet alleen appel en peer, maar ook de meidoorn en andere verwante struiken uit de familie van de rosaceae (roos-achtigen) waren vatbaar voor perenvuur. (Steenfruit, zoals pruimen en kersen, behoren ook tot de familie van de roosachtigen, maar worden niet door bacterievuur aangetast.)
De meidoornhagen rondom boomgaarden werden daarom al snel met de vinger gewezen, als de belangrijkste haard voor de ziekte. Intussen is echter al lang gebleken, dat vuurdoorn (Pyracantha sp.) en dwergmispels (Cotoneaster sp.) veel belangrijker zijn als waardplant voor de ziekte.
Onderzoek in de jaren ‘80: ‘t Is niet de meidoorn die de peer besmet
Tot aan het einde van de vorige eeuw gold in Nederland de verplichting om alle door bacterievuur aangetaste meidoorns te rooien, en om in streken waar aan commerciële fruitteelt werd gedaan, de struiken heel vroeg te snoeien zodat ze niet in bloei kwamen.
De perenvuurbacterie wordt immers verspreid door bijen, die ze van de ene bloem naar de andere meenemen.
In het begin van de jaren ‘80 werden dan een aantal testzones afgebakend: In sommige testzones werden de meidoorns gesnoeid zoals dat wettelijk hoorde. In de overige testzones kregen de meidoorns wel de kans om te gaan bloeien.
Indien de redenering klopte, dat bloeiende meidoorns zouden zorgen voor besmetting van perelaars, zouden in de zones met bloeiende meidoorns ook meer perelaars moeten te vinden zijn die besmet werden.
Maar wat bleek? Het aantal besmette perelaars in de zones met bloeiende meidoorns was vrijwel gelijk aan het aantal in de ‘gesnoeide zones’. Daarentegen zag men wel, dat in de bloeiende zones er wel meer meidoorns geïnfecteerd raakten.
Nader onderzoek wees inderdaad uit, dat perelaars vrijwel altijd besmet worden vanuit andere perelaars, maar ook dat meidoorns worden besmet vanuit perelaars, maar niet omgekeerd.
Op termijn een biologische bestrijding?
Overigens is er wellicht goed nieuws vanwege het ‘biologische bestrijdingsfront’: de afgelopen jaren zijn er een aantal bacteriestammen ontwikkeld die zelf niet ziekteverwekkend zijn, maar wel in staat zijn een besmetting met Erwinia amylovora, de veroorzaker van bacterievuur, te onderdrukken. Onder andere Ecostyle werkt mee aan een onderzoek in dit verband.
Toen iemand mij onlangs vroeg, of ze de twee oude meidoorns bij haar nieuwe huis moest rooien, omdat ze graag een aantal fruitbomen zou willen, heb ik dan ook voluit durven aanraden, om die meidoorns lekker te laten staan.
Veel meer over de meidoorn vind je in mijn oude artikel:
eindelijk nog eens een goede samenvatting ivm die perenvuurhistorie! Wij hebben hier trousens een oudstrijder staan: 64 meter meidoornhaag, geplant in 1900. Ik ben er nog altijd blij mee, behalve als het tijd is om ze te snoeien, dat is bij gebrek aan professioneel materiaal toch een beetje een miserie…
ik als ervaren fruitteler geloof niet dat de meidoorn voor de infecties zorgt!
het is de pest als je op zelf honderden meters van je perenplantages hebt staan, gedurend zit je met infecties en moet je de geïnfecteerde takken wegsnoeien en verbranden!
Leuk is wat anders
het laatste wat ik daarover gelezen had was dat de juniperus er voor iets tussen zat. Laat zelf -uiteraard- de meidoorn met rust.