Sint-Janskruid en de zon…

Het is bijna Sint-Jan, dus tijd om nog eens iets over het sint-janskruid te vertellen (elders op deze site vind je een heel uitgebreid artikel).
Yo had het op haar blog al over wat er zoal over sint-janskruid en zonnebrand gezegd wordt. Algemeen wordt er van uitgegaan dat sint-janskruid de huid gevoeliger maakt voor de zon, maar er wordt ook gezegd dat het net beschermd tegen zonnebrand.

Hoe zit dat nu precies?
Beide bewering zijn geheel of gedeeltelijk waar…
Sint-janskruid maakt de huid gevoeliger voor zonnestralen… (Gewoonlijk wordt er van uitgegaan dat de inhoudsstof hypericine daarvoor verantwoordelijk is.) Die verhoogde gevoeligheid ontstaat zowel na uitwendig als inwendig gebruik van het kruid (maar voor je panikeert omdat je sint-janskruid gebruikt: lees even dit stukje helemaal uit…). Dieren die zeer grote hoeveelheden sint-janskruid eten, blijken wel eens zonnebrand te vertonen, vooral op niet behaarde huid, bv de neus.
Als je dus je huid insmeert met sint-jansolie, en meteen daarna in de felle zon komt, dan is het mogelijk dat je sneller verbrandt. (In een artikel in Medical Herbalism schreef Paul Bergner een case-study van een herboriste die een tweede-graads verbranding ontwikkelde na een locale toepassing van sint-jansolie, weliswaar gecombineerd met een ultrasound-behandeling.)

Maar… de ‘oude wijven’ uit Yo’s verhaal hadden eigenlijk ook gelijk: Het fotosensitiserende effect van sint-jansolie is niet bijzonder groot, absoluut niet te vergelijken met bijvoorbeeld dat van het sap van de reuzenberenklauw. Als je je dus in de vroege lente regelmatig insmeert met sint-jansolie, dan zal je sneller bruinen, en daardoor in de zomer ook minder snel verbranden.
Maar let op: er is hier helemaal geen sprake van een UVA- of UVB-filter, dus ook al loop je hierdoor minder korte-termijnschade op door de zon, de lange-termijn effecten zijn niet anders dan zonder die voorbereidende kuur met sint-jansolie.

En dan die andere vrees die ik al noemde: Als je nu een sint-janskruid preparaat slikt, of regelmatig sint-janskruid als theekruid gebruikt, moet je dan schrik hebben dat je sneller gaat verbranden in de zon? Een groep Duitse onderzoekers onderzochten het effecten van sint-janskruid op het verbranden. Ze hebben onderzocht in hoeverre twee verschillende sint-janskruid preparaten bij proefpersonen de gevoeligheid voor zonlicht beïnvloedde. (Even heel kritisch bekeken was het onderzoeksdesign niet echt heel erg goed: een te kleine groep proefpersonen en geen placebo-controle, maar het is alvast een begin.) Hoewel twee personen gevoeliger reageerden op de zon na de proefperiode, was de conclusie toch, dat behandeling met sint-janskruid met normale doseringen voldoende veilig kan worden beschouwd, en dat de gevoeligheid voor zonlicht meestal niet noemenswaardig verhoogt.

Meer over sint-janskruid:

Beschrijving | Teelt en Oogst | Medicinaal Gebruik | Naamgeving | Geschiedenis en Folklore
Symbolisch Gebruik | Recept voor sint-jansolie (met in de commentaren een bespreking van het gebruik van het gedroogde kruid)