Vlier – recepten

Een kruid met een heleboel mogelijkheden… Zowel de bloesems als de bessen zijn immers te gebruiken en lenen zich tot volkomen verschillende gerechten.

(Naar beschrijving Vlier)

Medicinale recepten
Culinaire bloesemrecepten | Culinaire bessenrecepten
Cosmetische recepten

Medicinale recepten

Laxeerdrankje

• Gedroogde vlierbessen

80 gr gedroogde vlierbessen op 1 liter kokend water, 3 minuten laten koken, vervolgens zeven.
Hiervan een half wijnglas op nuchtere maag en voor het slapengaan.

Vlierbessensiroop

• 2.5 kg vlierbessen
• 0.5 liter water
• pijpje kaneel
• 5 kruidnagelen
• een kleinstukje gember
• 2 kg fijne bruine kandijsuiker
• (Je kan de kruidnagels en de gember -en eventueel de kaneel- ook weglaten of vervangen door tijm en pepermunt, zeker als je de siroop voor kinderen wil gebruiken)

Breng kruidnagelen, kaneel en gember met het water aan de kook, laat een half uurtje zachtjes trekken, filtreer en laat afkoelen.
Haal de bessen van de steeltjes en was ze. Doe ze met het kruidenaftreksel in een pan en breng aan de kook, laat even sudderen en pers het nog warme sap door een zeef. Breng onmiddellijk terug aan de kook en voeg er al roerend de suiker aan toe. Laat nog even doorkoken en vul af in potjes. (Als je nog geen kruiden had toegevoegd kan je eventueel voor het afvullen nog een paar druppels etherische olie toevoegen, waarbij ik opnieuw tijm of pepermunt zou adviseren.)
Los van de siroop 1 à 2 eetlepels op in een beker heet water, eventueel met een scheutje whisky. Drink dit ’s avonds in geval van verkoudheid of ’s winters als slaapmutsje.

Vlierbessenbollen

• Vlierbessensiroop volgens bovenstaand recept

Maak een vlierbessensiroop volgens bovenstaand recept, doch laat op het laatst inkoken (onder voortdurend roeren – let op, dit recept is een geduldwerkje) tot een druppel siroop die je in een glas water laat vallen onmiddellijk tot een hard bolletje stolt. Vervolgens schep je de siroop met een lepeltje in kleine plasjes o een met olie bestreken, koude en gladde ondergrond (bv een glazen of marmeren plaat). Laat stollen en bewaar droog (eventueel bestrooi je de bollen met wat bloem of poedersuiker om het aan elkaar kleven tegen te gaan).
(Soms laat men wat takjes tijm of blaadjes salie in de stroop meekoken (wel uithalen), of voegt men op ‘t laatst wat etherische olie (tijm, eucalyptus, munt) aan toe, maar let op, é:én of twee druppels zijn vaak al voldoende).

Culinaire recepten met vlierbloesem

Vlierbloesemazijn

• vlierbloesem
• cider- of wittewijn-azijn

Overgiet een aantal mooie schermen vlierbloesem met de azijn. Laat enkele weken staan en filtreer vervolgens. Sommige mensen voegen nog een halve kilo suiker per liter azijn toe, maar dit vind ik niet nodig. Ik gebruik de azijn in vinaigrettes en – heel spaarzaam, hooguit enkele druppels – in een verse fruitsalade. Je proef dan niet de azijn, maar wel een vaag vlierbloesemaroma.

Vlierbloesembeignets

• Vlierbloesemschermen
• 125 gr bloem
• 1 eidooier
• 2 eiwitten
• 1 eetlepel olie of gesmolten boter
• 2 dl melk, bruisend water of bier

Meng eidooier, vetstof en vloeistof tot een glad beslag. Laat dit beslag een half uurtje rusten. Klop de twee eiwitten stijf en spatel ze door het beslag.
Aan dit basisbeslag kan je eventueel kaneel of saffraan toevoegen, en je kan variëren met het soort bloem/meel, of je kan fruitsap, een scheutje mousserende wijn enz… gebruiken.

Doop in dit beslag mooie vlierbloesemschermen en frituur ze. Dien op met wat bloemsuiker, of met een bolletje vanille-ijs.

(bron: “De smaak van bloemen”, Jelena de Belder, Elisabeth de Lestrieux)

Vlierbloesempannenkoeken

• Vlierbloemetjes
• Een portie van je favoriete pannenkoeken- (of liever: flensjes-)beslag.

Ris de bloemetjes van een aantal mooie vlierschermen en meng ze door je gewone pannenkoeken- of flensjesbeslag.
Bak dunne pannenkoekjes…

Vlierbloesemlimonade

• 15 tot 25 mooie vlierbloesemschermen, nog beladen met stuifmeel
• 2 onbehandelde citroenen
• 5 liter water
• 500 gr suiker

Zet de vlierbloesemschermen met een in schijfjes gesneden citroen 24 uur te weken in het water. Filter dit door een kaasdoek en voeg de suiker en het sap van de tweede citroen toe. Roer goed tot de suiker is opgelost.
Laat dit nog eens 24 uur staan en dan kun je hem lekker gekoeld drinken, het drankje is dan lichtjes gegist.
Eventueel kan je hem ook 3 tot 4 weken laten staan, dan is er zoveel koolzuur ontwikkeld dat hij prikkelt als champagne.

Vlierbloesemcake

• 120 g boter
• 100 g suiker
• 120 g zelfrijzende bloem
• 2 eieren
• 4 grote, met stuifmeel beladen vlierbloesemschermen

Voeg de (zachte) boter en de suiker samen en meng met een mixer tot een homogene massa.
Meng er de helft van de bloem en één ei onder, dan de andere helft van de bloem en het andere ei…
Rits de bloemetjes van de schermen en meng onder het beslag.
Strooi bloem of paneermeel in een beboterde cakevorm, leg eventueel blaadjes van een (citroen-)geurgeranium op de bodem.
Doe het beslag in de vorm en bak een uur op 180 graden…

Vlierbloesemsiroop

• vlierbloesem
• 2 onbehandelde citroenen
• suiker

Vul een glazen bokaal van 2 liter met vlierbloesem. Doe er twee in schijven gesneden (biologische) citroenen bij, overgiet het geheel met koud water en laat 24 uur op een warme plaats trekken.
Zeef de vloeistof door een neteldoek en pers het goed uit. Meet de vloeistof, en breng het vocht langzaam aan de kook. Per liter vloeistof 1/2 kg suiker onderroeren.
Afschuimen en in glazen gieten die je tot aan de rand vult, dichtschroeft en omgekeerd laat afkoelen.
Gebruik van de siroop: bv een geutje in een glas droge witte wijn.

Vlierbloesemgelei

• 1 à kg moesappelen
• 1 liter water
• ongeveer 1 kg suiker
• 6 grote schermen vlierbloesem
• 4 eetlepels citroensap

Was de appelen en snij ze in stukjes (met schil en klokhuis). Doe ze met het water in een pan. Breng aan de kook en laat zachtjes sudderen gedurende een half uurtje. Zeef doorheen een neteldoek of kaasdoek en laat tot de volgende dag uitlekken (niet uitpersen).
Meet de volgende dag het sap af en voeg 450 gr suiker toe per 600 ml sap. Doe in een pan, en voeg daar de in een stukje kaasdoek gebonden vlierbloesem aan toe. Breng aan de kook, en haal de bloesem eruit als de gelei voldoende is gearomatiseerd (na een minuut of vijf).
Laat nog een twintigtal minuten doorkoken, of tot een druppel van de gelei snel opstijft. Schuim de gelei af en voeg het citroensap toe. Vul af in potjes.

Culinaire recepten met vlierbessen

Vlierbessenjam

• 2,5 kg rijpe vlierbessen
• 500 gr in stukjes gesneden appels
• 2,5 kg suiker
• het sap van 1 citroen

Kook de bessen met een bodempje water in een grote pan, wrijf ze door een zeef en kook dit samen met de appel tot moes. voeg de suiker toe en laat een half uurtje inkoken.

Vlierbessenbavarois

• 5 blaadjes gelatine
• 175 g suiker
• 4 el citroensap
• 1/4 liter slagroom
• 2 eiwitten
• 500 g zoete appels
• 3dl zoete witte wijn
• 4 kruidnagels
• 1 kaneelstokje
• 1/4 l vlierbessensap
• kaneelpoeder

Week de gelatine in koud water.
Meng het vlierbessensap met 1/8 l water, 90 g suiker en het citroensap. Verwarm het.
Los de goed uitgeknepen gelatine in het sap op. Laat het afkoelen tot het begint te geleren.
Klop slagroom en eiwitten afzonderlijk stijf. Schep eerst de slagroom, daarna het eiwit door de gelerende massa. Zet het mengsel 2 uur koel weg.
Schil in die tijd de appels, snij ze in stukjes en verwijder de klokhuizen.
Breng de wijn met kruidnagels, kaneelstokje en de rest van de suiker aan de kook. Laat de appelpartjes hierin 3-5 min pocheren. Laat ze in het vocht koud worden.
Haal de appelpartjes met een schuimspaan uit het vocht. Leg ze op bordjes, schep er bavarois bij en bestrooi met kaneel.

Cosmetische recepten

Vlierbloesemlotion 1

• Vlierbloesem
• Citroen

Vul een pot of fles voor de helft met verse vlierbloesem (of voor een kwart met gedroogde) en een schijfjes gesneden citroen. Giet er kokend water op, dek af, en laat 24 uur trekken. Filtreer en bewaar op een koele plaats.
Wordt gebruikt bij een onzuivere, vette huid, en om sproeten en huidvlekken te bleken.
(De hoger beschreven vlierbloesemazijn kan voor dezelfde doeleinden gebruikt worden.)

Vlierlotion 2

• Gedroogde vlierbloesem
• melk

Overgiet een kopje vol gedroogde vlierbloesem met koude melk en laat 3 tot 4 uur weken. Zeef. Stip sproeten ermee aan en laat opdrogen.
In de koelkast enkele dagen houdbaar.

Vlierbloesem gezichtsmasker

• Yoghurt
• Vlierbloesem

Meng een goede kwaliteit yoghurt (bij voorkeur levende) met gekneusde verse vlierbloesem tot een dikke pasta en laat een uurtje trekken. Reinig de huid en breng het masker aan. Laat 20 min intrekken (dek eventueel de ogen af met compressen met vlierlotion).

Schots vlierbloesemwater

• 3 eetlepels vlierbloesemwater
• 3 eetlepels rozenwater
• 3 eetlepels toverhazelaarextract
• 1 theelepeltje borax

Meng de ingrediënten goed door elkaar

Lotion bij grove poriën

• 10 eetlepels vlierbloesemwater
• 5 eetlepels komkommersap
• 4 eetlepels eau de colgne
• 1 theelepel benzoëtinctuur

Meng de ingrediënten en laat 12 uur rusten. Filtreer om het vliesje dat zich heeft gevormd te verwijderen.